Home / Văn Mẫu THPT / Văn mẫu lớp 10 / Phân tích bài thơ “Độc tiểu thanh ký” của Nguyễn Du

Phân tích bài thơ “Độc tiểu thanh ký” của Nguyễn Du

Loading...

Đề bài: Phân tích bài thơ “Độc tiểu thanh ký” của Nguyễn Du.

Bài làm

In trong Thanh Hiên thi tập, Độc Tiểu Thanh kí được coi là một trong những bài thơ chữ Hán hay nhất của Nguyễn Du. Bài thơ nói về Tiểu Thanh – một cô gái tài sắc vẹn toàn nhưng sống trong cảnh éo le, làm lẽ cho một thương gia và thường bị vợ cả ghen tuông. Vì buồn khổ mà nàng đã chết khi tuổi đời còn đang đẹp. Thương cảm cho người con gái hồng nhan bạc mệnh, Nguyễn Du đã viết nên bài thơ này.

Đến với Tiểu Thanh ba trăm năm sau ngày nàng mất, trong lòng nhà thơ Nguyễn Du dậy lên cảm xúc xót xa trước cảnh đời tang thương dâu bể:

Tây Hồ hoa uyển tẫn thành khư,

(Tây Hồ cảnh đẹp hóa gò hoang,)

Tây Hồ vốn từng là một cảnh đẹp nhưng nay đã trở thành gò hoang – bị hủy hoại đến tiêu điều. Nhắc đến Tây Hồ, nhà thơ có ý nói về Tiểu Thanh – một cô gái vốn tài sắc nức tiếng một vùng nay ra đi chỉ còn lại những giai thoại về nàng. Đến ngay cả vật dụng của nàng còn sót lại trên cõi đời này cũng chỉ là những mảnh giấy tàn ghi lại những đau thương, buồn tủi cho số phận của chính bản thân mình:

Xem thêm  Phân tích nhân vật Thị Nở trong truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao

Độc điếu song tiền nhất chi thư.

(Thổn thức bên song mảnh giấy tàn.)

Nhà thơ có cảm giác như linh hồn Tiểu Thanh vẫn còn vấn vương trên cõi dương gian:

Chi phấn hữu thần liên tử hậu,

Văn chương vô mệnh lụy phần dư:

(Son phấn có thần chôn vẫn hận,

Văn chương không mệnh đốt còn vương.)

phan-tich-bai-tho-doc-tieu-thanh-ki

Phân tích bài thơ “Độc tiểu thanh kí” của Nguyễn Du

Chi phấn – tức là son phấn – vốn là những vật dụng để trang điểm của người phụ nữ. Nó tượng trưng cho vẻ đẹp của người phụ nữ. “Son phấn có thần chôn vẫn hận,” – nỗi hận của son phấn ám chỉ nỗi căm phẫn của Tiểu Thanh – một người con gái có nhan sắc nhưng lại bị cuộc đời vùi dập không thương tiếc. “Văn chương” – tức là tài của Tiểu Thanh – dẫu bị đốt nhưng vẫn còn để lại trên thế gian nỗi niềm xót thương cho một tài năng bị chôn vùi.

Cổ kim hận sự thiên nan vấn,

Phong vận kì oan ngã tự cư.

(Nỗi hờn kim cổ trời khôn hỏi,

Cái án phong lưu khách tự mang.)

Từ niềm thương cảm với Tiểu tanh, nhà thơ bày tỏ nỗi xót xa cho những con người tài sắc lại hay gặp khó khăn trên đường đời – vốn như một quy luật từ cổ chí kim. Phải chăng đó là một cái án mà bất cứ con người tài hoa nào cũng phải chịu? Đó là một câu hỏi mà không có ai có thể lí giải được. Vậy nên, nhà thơ càng thấy đau khổ, oán hận. Từ thương tiếc cho Tiểu Thanh, cho những giai nhân bạc mệnh, Nguyễn Du chuyển sang thương chính mình:

Xem thêm  Nghị luận xã hội về tự học

Bất tri tam bách dư niên hậu.

Thiên hạ hà nhân khấp Tố Như?

(Chẳng biết ba trăm năm lẻ nữa,

Người đời ai khóc Tố Như chăng?)

Giờ đây, Nguyễn Du mang niềm thương cảm cho Tiểu Thanh, nhưng ông cũng không khỏi băn khoăn khi nghĩ rằng liệu mai này còn ai sẽ nhỏ lệ cho chính mình? Nhà thơ có cảm tương như mình cũng giống như Tiểu Thanh – có tài năng nhưng số phận lại mang nhiều thương đau.

“Độc Tiểu Thanh kí” là bài thơ mang niềm thương cảm của Nguyễn Du đối với không chỉ Tiểu Thanh mà còn là với biết bao số phận tài hoa khác bị xã hội phóng kiến đương thời chà đạp, vùi dập – trong đó có cả bản thân ông. Tư tưởng này cũng đã được thấm nhuần trong nhiều sáng tác của ông sau này.

Loading...

Check Also

soan-bai-tho-nhan-nguyen-binh-khiem

Soạn bài thơ “Nhàn” của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Loading... Câu 1: Cách dùng số từ, danh từ trong câu thơ thứ nhất và …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Không làm thế được!